Ons Manifest

Waarom is dit burgerinitiatief nodig?

De opslag van Amerikaanse kernwapens in het Noord-Brabantse Volkel is een publiek geheim.[1] Oud-premiers Ruud Lubbers en Dries van Agt hebben de aanwezigheid van deze massavernietigingswapens al bevestigd.[2][3] Het huidige kabinet heeft deze wapens echter nooit erkend. Dit betekent dat er officieel geen kernwapens op Nederlands grondgebied zijn. Het kabinet maakt in het geheim afspraken met andere NAVO landen. De Verenigde Staten hebben binnen de NAVO een zeer machtige onderhandelingspositie. Het is maar de vraag of Nederland iets heeft in te brengen in deze onderhandelingen. Nederlandse kamerleden kunnen al helemaal niet meebeslissen; zij weten officieel van niets.[4] Omdat het kernwapenbeleid van Nederland geheim is kunnen onze volksvertegenwoordigers niet goed de kosten, baten en risico's van dit beleid afwegen.

Het voornaamste risico van het hebben van kernwapens is een confrontatie met een andere kernmacht. Een conflict tussen de Verenigde Staten en een andere kernmacht kan tot een kernoorlog leiden. Als bondgenoot van de VS zal Nederland hierin worden betrokken. Nederland heeft zelf eigenlijk niets te zeggen over het gebruik van de kernwapens.[5] Als de Amerikanen willen dat de wapens op Volkel worden gebruikt kan Nederland geen 'nee' zeggen. Naast het gevaar van een directe confrontatie brengt de opslag van kernwapens nog andere, vaak onbesproken, risico's met zich mee.

Een van de onbesproken risico's is verbonden aan de modernisering van de kernwapens in Nederland. De naar schatting 22 kernwapens op luchtmachtbasis Volkel worden de komende jaren vervangen.[6] Hiervoor moeten ze naar de VS worden gevlogen. De nieuwe wapens moeten uiteraard via de lucht naar Nederland. Het transporteren van kernwapens is in Europa eerder misgegaan in Groenland en Spanje.[7][8] Alhoewel de bommen dan niet ontploffen kan een groot gebied radioactief worden besmet. De wereldwijde lijst met militaire nucleaire ongelukken is zowel langer als ernstiger: zo zijn er tientallen kernwapens 'kwijt'.[9] Het is niet uitgesloten dat een ernstig ongeluk niet ook in Nederland kan gebeuren. Het is dan ook onverantwoord dat onze volksvertegenwoordigers hier geen controle over hebben.

Daarnaast brengen de kernwapens hoge kosten met zich mee. Kernwapens komen echter niet direct voor in het huishoudboekje van het kabinet. De kosten zitten 'verstopt' in andere uitgaven zoals bijvoorbeeld die aan de Joint Strike Fighter. De aanschaf van de JSF, of F-35, is al jaren een omstreden beslissing van de Nederlandse regering. Eén van de taken van de JSF is het afwerpen van de Amerikaanse kernwapens die in Nederland liggen.[10] Dit is onderdeel van de nucleaire taak van Nederland binnen de NAVO. De Tweede Kamer is het niet eens met deze taak.[11] Aan het einde van 2020 zal Nederland bijna 4 miljard euro hebben uitgegeven aan de JSF.[12] Dat is ruim 400 euro per werkende Nederlander. Er zullen nog eens honderden miljoenen per jaar nodig zijn in de komende jaren. Het kabinet is niet eerlijk over de nucleaire taak van de JSF. En dat terwijl er wel miljarden aan belastinggeld worden besteed. Zo doet Nederland mee aan de nieuwe kernwapenwedloop.[13]

De kernwapens in Nederland leveren dus gevaren en kosten op voor de burger. Maar de geheimhouding heeft ook grote gevolgen voor onze democratie. De leden van de Tweede Kamer kunnen momenteel hun kerntaken niet goed vervullen. Dit blijkt uit de volgende zaken:

  • De Tweede Kamer kan het regeringsbeleid omtrent kernwapens niet goed controleren. [geheim beleid kan niet worden gecontroleerd]

  • De Tweede Kamer kan niet meebeslissen over het kernwapenbeleid van Nederland. [het parlement mag niet stemmen over NAVO afspraken]

  • Leden van de Tweede Kamer kunnen de opinie van de kiezer over kernwapens niet goed vertegenwoordigen. [het meerendeel van de kiezers wilt dat Nederland actief inzet op een kernwapenvrije wereld; toch zijn er kernwapens op Nederlands grondgebied]

Het is van belang voor de democratie in Nederland dat parlementariërs deze taken goed kunnen uitvoeren.[14] Dit kan alleen als zij de benodigde relevante kennis hebben. Hiervoor moet een einde komen aan de geheimhouding van het Nederlands kernwapenbeleid. De Tweede Kamer heeft de macht om informatie over een onderwerp te verkrijgen via een parlementaire enquête.[15] Tijdens deze procedure kunnen bewindslieden zoals de minister van Defensie onder ede worden ondervraagd door leden van de Tweede Kamer. Hierdoor kan de waarheid over kernwapens officieel aan het licht komen. Hierdoor wordt een publiek debat mogelijk en kunnen Tweede Kamerleden uiteindelijk bepalen welk beleid het juiste is.

Een parlementaire enquête is een zwaar middel en dient alleen te worden ingezet bij belangrijke onderwerpen. Het spreekt voor zich dat kernwapens hiertoe behoren. Daarnaast is de inzet van dit middel nodig om het uitvoeren van de kerntaken van kamerleden mogelijk te maken. Het buiten spel zetten van kamerleden, en daarmee de burger, is onacceptabel. De volgende oproep aan onze volksvertegenwoordigers is dan ook gepast:

''Aan de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,

Wij, ondertekenaars van dit burgerinitiatief, roepen op tot een parlementaire enquête over het kernwapenbeleid van het kabinet en de aanwezigheid van kernwapens op Nederlands grondgebied. Door uw recht op informatie te benutten kan duidelijk worden wat de kosten, baten en risico's zijn voor Nederland. In onze parlementaire democratie is het uiteindelijk aan u om te bepalen of ons huidige beleid het juiste is; om dit te kunnen bepalen dient u volledig ingelicht te zijn. Helderheid over dit onderwerp is noodzakelijk voor de democratie in ons land. De macht van onze overheid gaat uit van de burgers van Nederland. Uw taak als volksvertegenwoordiger is te zorgen dat deze macht juist wordt toegepast. Kernwapenbeleid mag geen uitzondering vormen op onze democratische beginselen.''

Steun ons!

Goed dat je de tijd hebt genomen om ons manifest door te lezen. Ben je het er (in grote lijnen) mee eens?

Oproep aan de Tweede Kamer

Voor een parlementaire enquête over het kernwapenbeleid van Nederland

40.000 handtekeningen

Er zijn 40.000 digitale handtekeningen nodig voor het burgerinitiatief. Als het doel is bereikt moet de Tweede Kamer het voorstel behandelen. Met méér dan 40.000 steunbetuigingen zouden we natuurlijk een nog duidelijker signaal geven!

Alleen kiesgerechtigden met volledige informatie

Je steun is alleen geldig als je meerderjarig bent en de Nederlandse nationaliteit hebt. Ook is je naam, adres en geboortedatum nodig.

Eerlijk over Persoonsgegevens

Wij zullen je gegevens alleen delen met de Tweede Kamer Commissie voor de Beroepschriften en de Burgerinitatieven. Dit is onderdeel van de officiële procedure. Hierna zullen wij je gegevens uiteraard verwijderen; eerlijk is eerlijk!